Menu Sluiten

Vrouwen hebben het recht op zelfbeschikking

Terwijl Women on Waves druk bezig was met de voorbereidingen rond de viering van het tienjarig jubileum, kreeg de organisatie te horen dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) aangifte had gedaan tegen haar. Aan boord van het schip in Spanje zou namelijk onrechtmatig aan vrouwen de abortuspil zijn verstrekt voor een overtijdbehandeling.

Abortusboot

Met Rebecca Gomperts, abortusarts en oprichtster van Women on Waves, hadden we een gesprek over de organisatie en de stand van zaken.

Wat beoogt Women on Waves?
Women on Waves wil dat alle vrouwen in de wereld het recht hebben om op een veilige manier een zwangerschap af te breken. Women on Waves is niet alleen actief in Nederland maar ook elders in de wereld. Vrouwen uit landen waar abortus niet gelegaliseerd is, kunnen buiten territoriale wateren, ongeveer 12 mijl buiten de kust, hulp krijgen van onze organisatie als tenminste om die hulp wordt gevraagd. Maar de anti – abortuslobby denkt anders over dit zelfbeschikkingsrecht…

Abortus is met name een onderwerp waar er een tweedeling over bestaat in de wereld. Anti – abortusgroepen vinden dat vrouwen niet zelf zouden mogen beslissen. Feministische organisaties daarentegen menen dat vrouwen zelfbeschikkingsrecht hebben in zo’n ingrijpende zaak als een ongewenste zwangerschap. Deze strijd is al heel lang gaande. Gelukkig wonen we in een democratische samenleving waarbij het recht op autonomie en zelfbeschikking belangrijk is.

Rebecca Gomperts

Waarom is deze discussie weer opgelaaid?
We hebben in de regering een christelijk fundamentele partner die het zelfbeschikkingsrecht van vrouwen ondergeschikt maakt aan religieuze opvattingen. Een van de gevolgen hiervan is dat de overtijdbehandeling mogelijk onder het strafrecht komt te vallen. Er is aangifte gedaan tegen Women on Waves. De juridische situatie is nu zo onduidelijk dat we de voorbereiding van acties in Zuid-Amerika, waar er juist een hoge nood is, hebben stopgezet.

Wat is een overtijdbehandeling?
Een overtijdbehandeling is een vroege abortus. Deze behandeling vindt binnen zestien dagen plaats nadat een vrouw ongesteld had moeten worden. Een vrouw kan namelijk tot zeven weken kiezen voor het opwekken van een miskraam door de abortuspil of door een zuigcurettage te laten doen. Voordelen van de abortuspil zijn dat die natuurlijker is voor de vrouw omdat wat er gebeurt, lijkt op miskraam. Er hoeft niet operatief te worden ingegrepen.
Let wel: de abortuspil is een andere pil dan de morningafterpil. De laatste pil moet meteen na de geslachtsgemeenschap worden ingenomen.

De abortuspil is toch al langere tijd in gebruik?
De abortuspil is sinds 10 jaar in Nederland verkrijgbaar Van de toenmalige minister Els Borst had Women on Waves in een brief toestemming om de pil te verstrekken. In het huidige regeerakkoord van het kabinet Balkenende IV is de afspraak gemaakt dat de overtijdbehandeling onder de Wet afbreking zwangerschap (Waz) komt te vallen. Deze wet stelt allerlei eisen aan de afbreking van een zwangerschap o.a. dat die alleen in een abortuskliniek of ziekenhuis met een Waz – vergunning mag plaatsvinden.

Hoe groot is de huidige behoefte aan hulp bij abortussen?
Een kwart van alle zwangerschappen op de wereld is ongewenst. Jaarlijks zijn 46 miljoen abortussen in de wereld. Omgerekend betekent dit dat een vrouw in haar leven meer dan een abortus zou ondergaan. Abortus is ‘a fact of live’. Veel van deze abortussen vinden noodgedwongen illegaal plaats. 70.000 vrouwen gaan daardoor onnodig dood door onveilig uitgevoerde abortussen en nog eens miljoenen houden er een blijvend letsel aan over. Vrouwen zijn zo ten einde raad dat ze o.a. door het springen van een kast, het inbrengen van een breinaald of zeepsop een abortus proberen op te wekken.

Demo

Nederland heeft gelukkig een van de laagste abortusaantallen ter wereld: acht op de duizend vrouwen in de vruchtbare leeftijd per jaar maar als we naar de algemene cijfers kijken, betekent het omgerekend dat 1 op de 4 a 5 vrouwen in Nederland eens in haar leven een abortus zal hebben.

Hoe komt het dat ongewenste zwangerschappen wereldwijd nog zoveel voorkomen?
Als voorbehoedsmiddelen al makkelijk verkrijgbaar zijn: ze zijn niet 100% beschermend tegen zwangerschap. De helft van de vrouwen die in een abortuskliniek komt in Nederland bijvoorbeeld, gebruikte een vorm van voorbehoedsmiddel toen ze toch zwanger werd. Ook met de pil, een van de meest veilige voorbehoedsmiddelen, is er per jaar een kans van 2% op zwangerschap. Voorbehoedsmiddelen kunnen dus nooit alle zwangerschappen voorkomen. En dan is er nog iets met seks: in de passie van het moment zijn mensen soms slordig met voorbehoedsmiddelen. Iedereen die dit artikel leest, denk ik, heeft dit wel eens meegemaakt.

Wat zou er vooral in Nederland nog moeten gebeuren?
De abortuspil, vindt Women on Waves, die nu alleen door abortusklinieken en ziekenhuizen mag worden verstrekt, hoort bij huisartsen thuis. Een vrouw die bijvoorbeeld in Zeeuws – Vlaanderen woont, moet een paar uur reizen naar de dichtstbijzijnde abortuskliniek. Maar wij vinden dat een vrouw bij een vroege zwangerschap gewoon naar haar huisarts toe moet kunnen gaan. Die heeft kennis van haar sociaal – psychologische achtergrond en er bestaat een vertrouwensband, wat juist in zo’n situatie belangrijk is. Huisartsen begeleiden ook een miskraam en abortus met de abortuspil is hetzelfde als een miskraam.

Groep Women on Waves

Hoe is de krachtsverhouding tussen feministische organisaties en de anti-abortuslobby?
Wereldwijd krijgen anti – abortusorganisaties steeds meer geld en middelen. Het grootste anti -abortuscongres ter wereld werd dit jaar bijvoorbeeld in augustus in Amsterdam gehouden. Het is een teken aan de wand dat minister Rouvoet dit congres heeft toegesproken.
Tien procent van de inkomsten van de Nederlandse Vereniging ter Bescherming van het Ongeboren Kind (VBOK) is overheidsgeld. Deze organisatie geeft veel les op scholen, is altijd vertegenwoordigd bij de overheid als het gaat om medisch-ethische zaken zoals abortus en prenatale screening.
Wat aan de andere kant opvalt, is dat de subsidies aan vrouwenorganisaties de laatste jaren juist is stopgezet. De Nederlandse regering vindt dat de emancipatie compleet is. Heel veel van deze organisaties zijn opgeheven en er ontbreekt dus een tegengeluid. Veel vrouwentijdschriften zijn alleen maar glossy/glamour. Dit is een tendens die in Nederland nu gaande is.

Waar zet Women on Waves nu op in?
We gaan de strijd aan met de regering om de wetgeving rond overtijdbehandeling.

Wat betekent de aangifte tegen Women on Waves voor het voortbestaan van de organisatie?
Women on Waves werkt altijd alleen op uitnodiging van vrouwenorganisaties in de betreffende landen waar een actie wordt uitgevoerd. Zo’n actie wordt altijd zorgvuldig voorbereid o.a. door het trainen van lokale artsen en het uitwerken van allerlei zaken met lokale advocaten. Met dit aspect van ons werk gaan we gewoon verder.

Opgetekend door Henna Goudzand Nahar

Geplaatst inSeksualisering