Menu Sluiten

De gezondheidszorgwetgeving in de VS en het abortusvraagstuk

Maanden voordat in september jl. president Obama zijn “Healthcare” speech hield, waren lobbyisten voor diverse belangengroepen al neergestreken in Washington. Volgens The Washington Post (6 juli 2009) besteedde de gezondheidszorglobby $1.4 miljoen per dag, wat zelfs in de lobbywereld een record is. USA TODAY schrijft in de editie van 22 november dat sinds januari van dit jaar ongeveer 1000 organisaties lobbyisten hebben ingehuurd, bijna twee keer zoveel als in het jaar 2008 over dezelfde periode.
Het waren vooral de ‘usual suspects’, de verzekerings- en farmaceutische industrie, die alles op alles zetten om hun belangen te beschermen. De focus van het debat over gezondheidszorg was dan ook op de ‘public option’, een (nieuw, nog op te zetten) verzekeringsprogramma onder beheer van de overheid dat met particuliere verzekeringsmaatschappijen zal concurreren. Toen evenwel op 7 november het Huis van Afgevaardigden haar wetsvoorstel onder gejuich van de Democratische afgevaardigden, aannam, bleek dat ook andere, minder opvallende belangenorganisaties behoorlijk aan het lobbyen waren geweest: The National Right to Life Committee en de U.S. Conference of Catholic Bishops kregen dankzij hun lobbywerk gedaan dat de House Bill een amendement bevatte, het Stupak/Pitts Amendment, dat de abortusmogelijkheden voor vrouwen nog meer restricties oplegt.

Het abortusvraagstuk
In een uitspraak in 1973 stelde de Supreme Court vast dat het constitutionele recht op privacy ook het recht van de vrouw omvatte om te beslissen of zij een kind wilde krijgen of niet. Het Hof bepaalde onder andere dat in het eerste trimester de vrouw het recht heeft op beëindiging van de zwangerschap zonder dat de staat daar iets tegen kan doen. Door deze uitspraak werd abortus ook onder het Medicaid-programma vergoed (dit is een samenwerkingsprogramma tussen de overheden op federaal niveau en op staatsniveau dat voorziet in basisgezondheidszorg voor lagere inkomensgroepen). In 1976 nam evenwel het Congres het Hyde Amendement aan (een wet, die elk jaar moet worden hernieuwd), dat het gebruik van Medicaid fondsen voor abortus verbood. Sinds de aanname van dit Amendement zijn er verschillende uitzonderingen op dit verbod geweest. In de huidige versie wordt een uitzondering gemaakt indien er sprake is van aanranding of incest, of wanneer het leven van de zwangere vrouw in gevaar wordt gebracht door een fysiek gebrek, ziekte of ongeval. In het huidige recht zijn abortusmogelijkheden niet alleen beperkt voor vrouwen die vallen onder Medicaid programma, maar ook voor vrouwen die verzekerd zijn via programma’s voor werknemers in federaal dienstverband, vrouwen die in militaire dienst zijn overzee , vrouwen in federale gevangenissen, en de vrouwen in het District van Columbia. Dit toch al beperkte recht van de vrouw op abortusmogelijkheden wordt door het Stupak/Pitts Amendement nog meer beperkingen opgelegd.

Het Stupak/Pitts Amendement
Op het eerste gezicht lijkt het Stupak Amendement dezelfde beperkingen als het Hyde Amendement in te houden. Maar nadere analyse ervan geeft aan dat het Stupak amendement veel verder gaat in de restricties van abortusmogelijkheden. In het huidige plan voor hervorming van de gezondheidszorg wordt de instelling van een markt voorgesteld, de zgn. ‘Health Insurance Exchange’, waar verzekeringsmaatschappijen hun producten kunnen aanbieden, maar waar ook een door de overheid beheerde entiteit, de ‘public option’, verzekeringsmogelijkheden zal aanbieden. Dat deel van de bevolking dat momenteel geen verzekering heeft en kleine ondernemers moeten zich via deze Exchange verzekeren (Een rapport van de Census geeft aan dat ongeveer 46 miljoen Amerikanen niet verzekerd waren in 2008. Zie “Income, Poverty, and Health Insurance Coverage in the United States: 2008”. Men mag redelijkerwijs aannemen dat door de verslechterde economie dit aantal alleen maar is toegenomen). Verder kunnen individuen en gezinnen tot een bepaald inkomensniveau ‘credits’ krijgen waardoor ze op de ‘Exchange’ een basis- gezondheidsverzekering kunnen kopen.

Verdere beperkingen
Het is op dit vlak waar het Stupak amendement verdere beperkingen oplegt. Het
stipuleert namelijk dat diegenen, die met behulp van ‘credits’ van de overheid een verzekering kopen (geschat wordt dat meer dan 80% van de mensen die in de exchange deelnemen, subsidies zullen krijgen), niet een abortus- optie mogen hebben. De verzekeringsmaatschappijen die op deze markt opereren – hoogstwaarschijnlijk alle belangrijke en grote verzekeringsmaatschappijen – zullen dus geen abortusmogelijkheden in hun verzekeringspakketten mogen aanbieden. Door het Stupak Amendement wordt de groep vrouwen die geen abortus vergoed kunnen krijgen aanmerkelijk uitgebreid.
Het Amendement stelt wel dat de verzekeringsmaatschappijen een aparte abortusverzekering, ‘rider’ genaamd, mogen aanbieden, waar de vrouwen zich apart voor kunnen verzekeren. Maar nog afgezien van het feit dat vele vraagtekens te plaatsen zijn bij het instellen van een aparte abortusverzekering, is het ook te betwijfelen of verzekeringsmaatschappijen een dergelijke verzekering wel willen aanbieden.

Reikwijdte
De reikwijdte van het Amendement gaat zelfs verder. Een analyse door het Department of Health Policy van de George Washington School of Public Health and Health Services concludeert dat het amendement een zodanig effect zal hebben op de ziekteverzekeringsindustrie dat bijna alle abortussen op medische indicatie niet meer door de verzekering gedekt zullen worden. Met andere woorden, zo stelt het rapport, alhoewel het directe gevolg van het Stupak amendement beperkt zal zijn tot de miljoenen vrouwen die aanvankelijk verzekerd zullen worden door een nieuwe verzekeringsmarkt, zal mettertijd, naarmate deze markt groeit, de verzekeringsindustrie haar opties om abortus te vergoeden steeds meer reduceren, totdat het niet meer mogelijk is om abortus vergoed te krijgen.

Verwachting
Op dit moment is de Senaat bezig met het debat over het wetsvoorstel. Hoe lang het debat zal duren en wat de uitkomst zal zijn, is vooralsnog niet te zeggen. Duidelijk is wel dat zowel pro- als anti-choice groepen zich zullen inspannen om de uitkomst van het debat te beïnvloeden. Nadat de Senaat haar wetsvoorstel heeft aangenomen, komen zowel Huis van Afgevaardigden als Senaat in ‘conference’ bijeen om de twee wetsvoorstellen tot één te maken. Het resultaat gaat dan terug naar Huis en Senaat, waar het dan moet worden aangenomen (of niet). Hierna kan de president tenslotte de wet ondertekenen of er zijn veto over uitspreken. Het vraagstuk van gezondheidsverzekering en abortus hier in de VS laat zien dat vele factoren een rol spelen: reproductierechten van de vrouw, de belangen van onverzekerde groepen, de moraliteit van de Rooms-katholieke Kerk, het conservatisme van zowel Republikeinen als Democraten, politieke belangen en ambities, pro- en anti-choice groeperingen. Het is te vrezen dat de rechten van de vrouw het onderspit zullen delven.

Tekst: Astrid Elstak Lie

Geplaatst inOpnieuw beginnen