Menu Sluiten

Gevangen

Een groep hoger opgeleide migrantenvrouwen met voor hen op tafel een artikel over cosmetische chirurgie. Als een van de vrouwen de vraag stelt hoe de anderen daarover denken, gaan er twee vingers omhoog. Het klinkt als een bekentenis als eerst de Amerikaanse Jane en daarna de Turkse Aysel vertelt dat ze een kliniek voor cosmetische ingrepen van binnen hebben gezien. Jane kon de diepe lijnen die langs haar mondhoeken ontstonden bij het ouder worden niet langer aanzien en ze heeft ze weg laten werken met fillers. Aysel zegt niet alleen haar flaporen recht te hebben laten zetten. Ze heeft ook een knobbel op de neus laten wegsnijden. Verder had ze nog een zogenaamde beauty spot die naar haar mening te groot was en ook nog op een verkeerde plek zat. Nu spaart ze voor een ooglidcorrectie.

De andere vrouwen, van wie een deel ouder en niet vrij van rimpels en overtollige kilo´s, bekijken de nog jonge, goeduitziende Aysel.
‘Het beste is jezelf maar te accepteren,’ zegt de Marokkaanse Zineb die cosmetische chirurgie het liefst zou beperken tot gevallen waarbij mensen door verminking moeite hebben zich te tonen aan anderen.
Aysel haakt hier gretig op in. Het mag nu niet meer zichtbaar zijn maar voor de ingreep stonden haar oren zo ver naar voren dat ze het niet aan kon om en face gefotografeerd te worden.
‘En waarom wilde je de neuscorrectie?’ vraagt er iemand.
‘Ik had een rare bobbel op mijn neus,’ zegt Aysel. ‘Ik had er ook last van bij het ademhalen.’
‘Steeds meer Arabische vrouwen laten zich opereren aan hun neus,’ merkt Zineb smalend op.
‘En wat vinden jullie van schaamlipcorrectie?’ vraagt een andere vrouw provocerend.
De gezichten vertrekken. Een vrouw zegt hardop wat de anderen denken: Hoe pijnlijk moet het zijn als er juist daar in je lichaam wordt gesneden.
Nawal, een Egyptische vrouw, die tot nog toe stil is geweest doet nu voor het eerst haar mond open.
‘En dat gebeurt er dus met meisjes die besneden worden maar dan zonder verdoving,’ zegt met haar armen als een Boeddha gekruist over haar dikke buik.
De overgang van plastische chirurgie naar meisjesbesnijdenis overvalt de rest van de groep. Het gesprek valt stil tot Nawal weer zelf het woord neemt.
‘Ik ben besneden op mijn derde,’ legt ze uit. ‘Mijn clitoris is eraf gehaald. Er kwam een mevrouw langs en het was gebeurd, zoals ook eerder bij mijn moeder, mijn grootmoeder, bij alle vrouwen in mijn familie.’
Het duurt even voordat iemand kan reageren.
‘En hoe is het om geen clitoris meer te hebben?’ vraagt een vrouw.
Nawal haalt haar schouders op.
‘Wat moet ik hierop zeggen?’ antwoordt ze. ‘Ik weet niet beter.’
Er valt weer een stilte. Maar kort daarop breekt de zon door op het volle ronde gezicht van Nawal. Na de bevalling van haar dochter, een paar jaar geleden vroeg de Nederlandse verloskundige of ze het kind ook zou laten besnijden.
‘Nee, absoluut niet,’ had ze gezegd.
‘Ik ben trots op je,’ was de reactie van de verloskundige geweest.
Ook haar moeder, vertelt Nawal, net als zij zelf, vindt meisjesbesnijdenis inmiddels een achterhaalde traditie. In Egypte is het de laatste tijd verboden.
‘Heb je je moeder ooit gevraagd waar deze traditie uit voorkomt?’ wil iemand weten van Nawal.
Nawal schudt haar hoofd maar nu ze het er zo over hebben, zou ze het best zelf ook willen weten. Met haar moeder, die in Cairo woont, chat ze haast elke avond. Nawal neemt zich voor het onderwerp ter sprake te brengen.

Bij een volgende ontmoeting krijgt Nawal weer een kleur. Ze heeft zich nog nooit zo ongemakkelijk gevoeld in een gesprek met haar moeder, bekent ze, maar nu weet ze waarom ze besneden is.
‘Rond de puberteit,’ had haar moeder gezegd, ‘ontluiken er seksuele gevoelens. Om dat te voorkomen, wordt de clitoris weggesneden.’
’Als God of Allah niet gewild had dat de vrouw seksuele gevoelens zou hebben,’ roept Jane, ‘dan had hij de vrouw anders geschapen. En ik geloof er overigens niks van dat het wegsnijden van de clitoris een vrouw a-seksueel maakt.’
De andere vrouwen, allemaal moslima`s, knikken. De Marokkaanse Zineb en de Turkse Aysel zijn er trots op dat vrouwenbesnijdenis niet bestaat in hun land van herkomst.
‘Ga je dan toch de ooglidcorrectie laten doen?’ vraagt een van de vrouwen aan Aysel.
Het gezicht van Aysel verstrakt.
‘Je hoort het vaak en het klopt ook,’ antwoordt ze gelaten. ‘Maar als je eenmaal begint aan cosmetische chirurgie wil je iedere keer weer wat anders laten doen.’

Tekst: Henna Goudzand Nahar

Geplaatst in Vrouwelijke seksualiteit