Menu Sluiten

De vagina weer in vorm

Surinaamse vrouwen van creoolse afkomst kennen de traditie om na een bevalling stoombaden te nemen om ‘de vagina weer in vorm’ te krijgen. Dit is een oude traditie die ook onder Surinamers in Nederland wordt gehandhaafd. Seksuologe Marlene Babel vertelt wat het doel is van deze baden en wat ze precies inhouden. Daarnaast gaat ze in op andere rituelen rond de bevalling.

Aanpassing
Suriname kent verschillende bevolkingsgroepen en elk van die groepen heeft haar eigen gewoonten en rituelen die na de bevalling worden toegepast. Zo kent de Afro-Surinaamse groep de kruidenstoombaden, kruidendrank en de buikband met de daarbij behorende rituelen die in Nederland soms anders worden uitgevoerd dan in Suriname o.a. door de omstandigheden. Het feit al dat alles in Nederland binnenshuis moet gebeuren en niet in een buitenbadkamer zoals in Suriname, maakt dat dit om een andere invulling vraagt. We zien ook dat de commercie hier handig op inspeelt. Via internet worden er bijvoorbeeld kant en klare kruidenbuiltjes verkocht die lijken op grote theezakjes. De eigenaresse van de webwinkel geeft aan dat haar product staat voor ‘natuurzuivere lichaamsverzorging voor de vrouw van nu’. Steeds meer Surinaamse vrouwen gebruiken deze zakjes maar ook Nederlandse en Marokkaanse meisjes hebben de weg naar haar webwinkel gevonden. Andere Surinaamse vrouwen blijven vasthouden aan de losse kruiden die ze soms opgestuurd krijgen van familie uit Suriname. In Nederland zijn de kruiden ook wel op verschillende markten in de grote steden te verkrijgen.

Het kruidenstoombad
De vaginale kruidenbaden vinden, zoals hierboven al is gezegd, na de bevalling plaats. Eerst wordt water aan de kook gebracht, de kruiden worden toegevoegd en men laat ze gedurende enkele minuten trekken. Vervolgens wordt het vocht in een teil of emmer gegoten. De vrouw gaat gedurende 10 tot 20 minuten met gespreide benen boven op de teil of emmer zitten. Hierop wordt een zitplaats geconstrueerd, door twee latten aan weerszijden van de teil of emmer te plaatsen. Het middengedeelte van de emmer of teil blijft open, zodat via de vagina de stoom naar binnen kan.
De vrouw krijgt een doek om zich heen, zodat ze voldoende kan stomen en zweten. Het zweten draagt ertoe bij dat de uitscheidingsorganen worden geprikkeld om de afvalstoffen uit het lichaam te verwijderen. Alle vrouwen die ik sprak zeiden dat het ‘wassen’ de vagina schoon en vrij houdt van o.a. vieze geurtjes.
Ook van de kruidenbuiltjes kan een extract worden getrokken. Daarvoor moet een bidet aangeschaft worden, dat in of op de wc geplaatst wordt. Daarin wordt heet water gedaan waarin het builtje kan trekken. Gedurende 10 tot 15 minuten gaat men op het bidet zitten. Als het water is afgekoeld, moet de vagina met het extract gewassen worden.
Na de bevalling neemt de vrouw ongeveer 6 weken lang dagelijks een kruidenbad (soms ’s morgens en ’s avonds). De vrouw zal er alles aan doen om zich van alle ‘vieze geurtjes’ te ontdoen. In haar opvoeding krijgt ze mee dat hygiëne ook op dat gebied van belang is zowel bij de menstruatie als de bevalling.Tijdens het stomen is het gebruikelijk dat de vrouw gemasseerd wordt. De rug (boven en onder) wordt beklopt en de buik en lendenen worden licht gemasseerd. Een zwangerschap kan zwaar zijn. Een periode van 6 weken rust is daarom niet voor niets ingesteld, al komen sommige vrouwen er nauwelijks aan toe omdat ze kostwinner zijn en geen partner in huis hebben.
Behalve het wegnemen van vieze geurtjes zijn de stoombaden voor sommige vrouwen een middel om de vagina weer strak te krijgen. Ze willen hun partner plezieren en willen hem niet kwijt aan een ander. Er zijn vrouwen die aangeven dat een strakke vagina prettig aanvoelt en dat ook zij zo meer van de seks genieten.
Samenvattend kan dus gesteld worden dat het doel van de vaginale baden is:

  • de vagina en baarmoeder te reinigen
  • de kans op infectie te verkleinen
  • de vitaliteit van de vrouw te verbeteren
  • de uitscheidingsorganen te prikkelen zodat het totale lichaam beter functioneert. (afvalstoffen worden verwijderd)
  • meer plezier te geven bij seks
  • ontspanning te bieden
  • de geur van de vagina weg te nemen.

De kruidendrank
Naast een kruidenstoombad gebruikt  de kraamvrouw ook een kruidendrank, bita genaamd. Het is een mix van bittersmakende kruiden. Om een kind een goede borstvoeding te kunnen geven, drinken veel vrouwen een tijd lang bita. Soms heeft een jonge moeder na de bevalling last van buikpijn. Het middel helpt ook bij dit soort klachten. De buik, eierstok, eileider en het spijsverteringskanaal worden erdoor gereinigd. Sommigen zijn van mening dat de bita ook goed is voor het welzijn van het kind.  Daarbij wordt het advies gegeven om de beide borsten met één arm op te lichten tijdens het drinken ervan om te voorkomen dat van de kruidendrank niet (teveel) in de moedermelk terecht komt.

Inbinden van de buik
De buik van de vrouw wordt na de bevalling heel strak ingebonden met een gordel van wit katoen. Dit wordt gedaan om de buikspieren niet de kans te geven te verslappen. Een vrouw vertelde mij dat je er nauwelijks door kunt ademen. Er zijn vrouwen die liever kiezen voor een stevig elastieken broek, de step-in.

Kritische opmerkingen
Enige tijd geleden verscheen van de hand van de onderzoekster Tinde R. van Andel een artikel waarin werd aangeven dat vaginale stoombaden ook schadelijk kunnen zijn. In dit nummer van Oer Digitaal gaat Van Andel hierop in.( Zie artikel Genitale stoombaden: strak en droog of natuurlijke hygiëne?)
Het lijkt me van belang  om vrouwen te wijzen op de positieve en negatieve kanten van vaginale baden.

Tekst: Marlene Babel
Beeld 1: Petra Aanraad

Geplaatst inVrouwelijke seksualiteit