Menu Sluiten

Vrouwen, microfinanciering en financiële emancipatie

De laatste tijd wordt microfinanciering heel vaak genoemd als het gaat om vrouwen en het oprichten van bedrijven, zowel in het Westen als de derde wereld. Alexa Dutilh, communicatiemanager bij Eigenbaas, een organisatie die ondernemers informeert over microfinanciering, coaching en/of krediet, vertelt hieronder wat microfinanciering precies inhoudt en wat dit zou kunnen betekenen voor de financiële emancipatie van vrouwen.

Microfinanciering en microkredieten, twee begrippen die de laatste tijd vaak in het nieuws zijn. Wat houden ze in?

Microfinanciering en microkrediet kregen steeds meer aandacht Nederland, o.a. omdat het aantal starters in Nederland sterk stijgt. In 2005 waren er nog 80.000 starters, in 2010 waren dit er 125.000 en in 2011 zal dit aantal stijgen naar 127.000. Een microkrediet is een lening tot en met €35.000, die (startende) ondernemers in Nederland kunnen aanvragen voor hun eigen bedrijf. Microfinanciering is een breder begrip en dekt meer dan alleen kredieten. Wij hanteren de volgende betekenis:’Microfinanciering is de combinatie van op de startende ondernemers gerichte coaching en kleine kredieten tot 35.000 euro met als doel het stimuleren van nieuw ondernemerschap’ .

Kortom, microfinanciering gaat ook om coaching van de ondernemer, want deze is minstens zo belangrijk. Onderzoek wijst uit dat starters die zich laten coachen een veel grotere kans op succes hebben dan starters die het zonder begeleiding stellen. Na vijf jaar blijkt 70 tot 80% van de starters nog actief te zijn wanneer er sprake is van coaching. Zonder coaching blijkt dit slechts circa 50% te zijn.

Sommige economen koppelen microfinanciering uitsluitend aan de derde wereld, maar er gaan ook stemmen op om in Nederland meer microkredieten te verstrekken. Op deze manier denkt men vooral vrouwen meer te kunnen betrekken bij het economische proces. Wat is hierin uw visie en welke rol ziet u daarin voor de overheid?

In Nederland is het sinds 2008 mogelijk om coaching te ontvangen via de Microfinancierings(MF)-ondernemerspunten die verspreid liggen over het land en (relatief) kleine kredieten aan te vragen bij o.a. Qredits. De overheid heeft dit geïnitieerd om ondernemerschap te stimuleren. Door drempels weg te nemen en begeleiding te bieden wordt de mogelijkheid geboden voor ondernemende mensen om te doen waar ze goed in zijn! Bovendien zorgt ondernemerschap voor sociale partcipatie, integratie en wijkoptimalisatie. Ook vrouwen zijn een belangrijke doelgroep. Inmiddels ligt het aandeel van vrouwen in het aantal starters op 35% en dit blijft groeien. Vrouwen zijn vrij vaak hoog (42%) of middelbaar (38%) opgeleid, zijn behoorlijk innovatief (59% van de vrouwelijke ondernemers heeft in de afgelopen twaalf maanden minstens één vernieuwing doorgevoerd), halen doorgaans advies bij een accountant (80%) en hebben 7 op de 10 keer een winstgevend bedrijf1. Hier ligt veel potentie! Maar je ziet vaak dat vrouwen voorzichtiger zijn, het risico om een eigen bedrijf te beginnen erg groot vinden en graag goed ingelicht en voorbereid worden. Microfinanciering is dus een middel om ervoor te zorgen dat ondernemende vrouwen – goed voorbereid- een eigen bedrijf beginnen. De overheid speelt hier een belangrijke rol door ondernemerschap te stimuleren, het netwerk van begeleidingspunten in Nederland te versterken en te zorgen dat drempels worden weggenomen.

Welke sectoren van de Nederlandse economie zouden gebaat zijn bij microfinanciering?

Ik zou niet zo zeer in sectoren willen praten, maar meer in doelgroepen. Want de startende ondernemers die gebruik hebben gemaakt van microfinanciering komen uit verschillende braches: detailhandel, horeca, dienstverlening, handel, noem het maar op! Dus welke mensen zijn gebaat bij microfinanciering? Startende ondernemers, in welke sector ze ook actief willen zijn, zijn gebaat bij microfinanciering. Ten eerste omdat het lastig is gebleken om als startende ondernemer zonder enige ervaring een klein krediet aan te vragen bij de bank. Het krediet is zo klein dat de bank het niet interessant vindt en daarbij is het risico bij een startende ondernemer groot. Onderpand is er vaak niet en dus vaart de bank liever een veilige koers door de startende ondernemer af te wijzen. Zonder kleine investering kunnen vele ondernemers niet aan de slag. Een instelling die kleine kredieten verstrekt biedt een uitkomst.
Ten tweede is gebleken dat startende ondernemers vaak behoefte hebben aan een sparringpartner, iemand die met hen meedenkt. De coach is een onafhankelijk iemand die de ondernemer kan adviseren/begeleiden op allerlei gebieden, van administratie tot marketing, van netwerken tot het maken van winst. Of je nu een webbouwer bent, een bakkerij wil beginnen of een kledingwinkel, behoefte aan coaching is er! En bovendien hebben we net kunnen lezen dat starters die zich laten coachen ook een grotere kans hebben op succes.

Hoe zouden, volgens u, vrouwen die via microkredieten een bedrijf willen beginnen, dit eventueel kunnen aanpakken?

In Nederland zijn verschillende MF-ondernemerspunten, verspreid over het gehele land, die (startende) ondernemers kunnen ondersteunen van wieg tot graf. Dit wil zeggen dat ondernemers er kunnen aankloppen tijdens de oriëntatie, tijdens de opstartfase en het schrijven van een ondernemingsplan, maar ook voor algemene ondernemersvragen die kunnen opduiken na de start. Man, vrouw, jong (ouder dan18 jaar), oud, allochtoon, autochtoon, allen maken hier gebruik van. Wel zie je een toename van het aantal vrouwen. Zoals we hebben kunnen lezen is het aandeel vrouwen van het totaal aantal ondernemers in Nederland inmiddels 35%. Gebleken is dat juist vrouwen behoefte hebben aan een persoonlijk gesprek. De MF-ondernemerspunten bieden deze mogelijkheid. Het is een soort winkel waar je terecht kan voor al je vragen. Bij www.eigenbaas.nl kun je zien welk Microfinanciering(MF)-ondernemerspunt bij jou in de buurt is.

In deze kwestie wordt ook heel anders gedacht: laat vrouwen, zeker in het Westen, niet weer gaan denken in kleinschaligheid (microkrediet) maar stimuleer ze om, net als mannen, groots te opereren en een macrovisie te ontwikkelen. Wat is hierop uw commentaar?

Microfinanciering is niet bedoeld voor de nieuwe Zuckerbergen in de samenleving (overigens dat kan bij toeval wel gebeuren!) maar juist voor hen die willen ondernemen vanuit hun passie, doen waar ze goed in zijn en daarmee hun inkomsten kunnen genereren.

De rijkste vrouwen in de wereld die het geld op eigen kracht hebben verworven, zitten op dit moment in Azië en Amerika. Wat het laatste land betreft is Oprah Winfrey de bekendste. Hoe komt het, denkt u, dat er minder Nederlandse vrouwen te vinden zijn in de wereldtop?

Wij hebben zeker invloedrijke vrouwen in Nederland aan de top, maar hun activiteit in het buitenland blijft minimaal. De meeste vrouwen komen niet verder dan een commissariaat bij de Nederlandse dochter van een buitenlands bedrijf. Een van de belangrijkste reden lijkt in de cultuur te liggen. Vrouwen in Nederland kiezen eerder voor de zorg en ervaren een glazen plafond in de topfuncties. Zij hebben niet te maken met een quotum, zoals in Scandinavische landen, waar soms positieve discriminatie man versus vrouw voorkomt om ervoor te zorgen dat het quotum vrouwen gehaald wordt. Bovendien willen veel vrouwen in Nederland graag het privéleven, het gezin, de zorg voor kinderen kunnen combineren met werk.
Overigens, volgens Nelie Kroes zouden we meer vrouwen in topfuncties krijgen, wanneer we werkgevers een quotum zouden opleggen. Tenslotte, wat in Nederland ontbreekt, zoals die overheerst in de VS en in Azië, is een prestatiecultuur: alles wijkt voor de carrière!

Wat zou er moeten gebeuren om vrouwen in Nederland ook in die posities te krijgen?

Dat zouden we moeten vragen aan de invloedrijke vrouwen in Nederland, denk aan Marike van Lier Lels, Annemiek Fenteren van Vlissingen en Pauline van der Meer Mohr. Maar ook aan Linda de Mol en Marlies Dekkers. Zij zouden als ervarenen kunnen vertellen hoe vrouwen zich ook op financieel gebied kunnen ontplooien.

Tekst: Alexa Dutilh en redactie
Beeld 1: Anne Tjin

Geplaatst inVrouwen, geld en economie