Menu Sluiten

Mode gespot – Kralen dragen: mooi en ter bescherming

Anita Verlooy maakt al enige tijd sieraden van kralen, eerst alleen voor vrouwen, maar de laatste tijd ook voor kinderen en mannen. In de Surinaamse cultuur zijn kralen belangrijk en haar belangstelling hiervoor was al als kind gewekt. Ze vertelt erover in dit interview.

Wanneer begon je met het maken van sieraden?

Omdat het binnen de familie bekend is dat ik creatief ben, vroeg een nicht me een paar jaar geleden waarom ik niks deed met sieraden. Op dat moment leefde ik me uit op 3D-kaarten en kleding. Een paar maanden later kreeg ik de vraag van een zus uit Suriname of ik wat kralen voor haar wilde kopen. Ze wilde sieraden maken. Zo kwam ik in een hobbywinkel en toen was ik meteen verkocht. Intussen is mijn zus er allang niet meer mee bezig.

Wat voor materiaal gebruik je?

Ik gebruik kralen van o.a glas, hout, steen, metaal, kunststof, rubber, bot. Wat ik kies bij welk sieraad ligt niet vast. Ik zou het moeilijk van te voren kunnen zeggen hoe een sieraad er zal gaan uitzien. Mijn keuze gebeurt intuïtief net als bij het materiaal waaraan ik de kralen rijg. Dat kan koord, veter, nylongaren of zilverkleurig draad zijn.

Oorbellen is een ander type sieraad dan kettingen en armbanden. Wat betekent dit voor je productie?

Ik maak setjes van oorbellen, armband en ketting. Daarnaast maak ik ook armbanden, oorbellen en kettingen als een stuk apart. Uiteraard ben ik op de hoogte van de laatste trends op dit gebied, maar ik probeer altijd mijn eigen creativiteit te volgen.
Mijn klantenkring bestaat uit zowel jonge mensen als oudere. Mannen willen graag kralenkettingen en soms een bijpassende armband. Vooral zwarte mannen kopen vaak kralenkettingen waaronder de ingi boka. Sommige mensen dragen deze kralen alleen uit esthetisch oogpunt. Voor anderen horen deze kralen bij b.v. de Afrosurinaamse godsdienst de Winti. De ingi boka is een glaskraal die sinds de oertijd door de Zuid- Amerikaanse indianen gedragen wordt. De binnenkant van deze kraal is wit.
Ik hoorde van een oudere mevrouw, dat de naam boka is afgeleid van bokaal. Dit is een grote beker waaruit de indiaan vroeger bier dronk.
De ingi boka kan verschillende kleuren hebben, maar de rode kraal wordt het meest gebruikt. Rood is kracht voor de indiaan en deze kraal is een symbool voor de Surinamer.

Je komt oorspronkelijk uit Suriname. Kun je iets meer vertellen over kralen die ‘het kwade’ op afstand moeten houden?

De Ogri-ai krara is het meest bekend. Deze kraal wordt gebruikt voor dit soort doeleinden. De Ogri-ai krara wordt zowel door pasgeboren baby’s als door volwassenen gedragen. Deze kraal wordt ook wel de facetkraal genoemd: de facetten zijn de geslepen vakjes rondom de kraal. Deze kralen worden zowel van glas als van kunststof gemaakt en kunnen verschillend van kleur zijn. Doorgaans gebruikt men de zwarte glaskraal (de Ogri-ai krara) voor baby’s om “boze ogen” tegen te houden. De kraal wordt aan een gouden of zilveren speldje bevestigd en op borsthoogte van een baby vastgespeld op de kleding.
Van de Ogri-ai krara worden kettingen, oorbellen of een armband gemaakt. Ze worden niet alleen vanwege het Wintigeloof gedragen, maar ook omdat ze mooi gevonden worden. Soms zie ik dat ook andere groepen dan Surinamers in Nederland deze kraal dragen.

In traditionele Surinaamse kettingen, broches en armbanden worden kralen meestal zichtbaar gecombineerd met goud en zilver. Kies jij daar ook voor?

Ik draag ze ook wel eens maar zelf werk ik niet met zilver en goud. Om deze materialen mooi te kunnen verwerken, zou ik goud- en zilversmid moeten zijn.

Welke voldoening geeft het maken van deze sieraden je?

Ik kan er mijn creativiteit in kwijt. Ook het feit dat mensen mijn sieraden leuk vinden en ze dragen doet mij heel veel plezier. Meestal maak ik overigens unica.

Tekst: Anita Verlooy en redactie

Geplaatst inTijd en ritme