Menu Sluiten

Muziek, ritme en vrouw

Ronald Snijders is een Nederlandse musicus en schrijver van Surinaamse afkomst. Zijn hoofdinstrument is de dwarsfluit. Hij vertrok in 1970 naar Nederland en studeerde civiele techniek, maar bleef ook muziek maken. In 1975 koos hij helemaal voor de muziek. In zijn composities combineert Snijders duidelijk merkbaar de Surinaamse roots (onder andere kaseko en kawina muziek) met invloeden uit de jazz, funk, Braziliaanse muziek, pop en wereldmuziek. Maar hij voelt zich net zo goed thuis in afzonderlijke stijlen en componeerde reeds rond de 4000 nieuwe stukken.
Snijders won in 1973 de persprijs van het NOS Jazzconcours in Laren. Van 1986 tot 1991 studeerde hij musicologie aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij afstudeerde op een scriptie over Surinaamse kaseko-muziek. In de jaren negentig publiceerde hij een lexicon over straattaal, een bundel korte verhalen, en een biografie over zijn vader, een bekende Surinaamse musicus/componist.
Ronald Snijders bracht reeds 20 cd’s uit en binnenkort verschijnt er van hem een cd-box met 15 nieuwe cd’s.

Wat is een ritme?

Ritme is een der bekendste muzikale parameters naast bijvoorbeeld melodie, klank en akkoorden. Ritme is een min of meer terugkerend patroon. Het kan de eenvoud hebben van het hoempapa-ritmepatroon van een wals, maar kan ook complex zijn, wat onder andere het geval is bij het tegelijk uitvoeren van verschillende ritmen. Ritme is een der belangrijkste bouwstenen voor een stijl.

Komen ritmes uit de dans voort? Zo ja, maakte het voor het ritme uit of het lichaam dat danste mannelijk of vrouwelijk was?

Dans en ritme hebben bijzonder veel verband met elkaar. Het ritme is meestal een bouwsteen waarop de dans wordt gemaakt. Maar het gebeurt soms ook omgekeerd. Je kan op hetzelfde ritme twee sterk van elkaar verschillende mannelijke dan wel vrouwelijke dansen maken. Mannen hebben veel aandacht voor een strak ritme en vrouwen meer voor de melodie en sfeer.

Hoe komt het dat ritmes een betoverende werking op ons uit kunnen oefenen, ons tot dingen kunnen aanzetten waarvan we dachten dat we die niet zouden doen?

Ritme is een basisbestanddeel van het leven: de dag-en-nachtcyclus, het kloppen van ons hart, celdeling etcetera. We hebben een aangeboren aanleg om patronen te herkennen, de ritmen dus. Als er synchroniciteit ontstaat tussen onze inbreng en bepaalde dingen van onze waarneming ( zowel bewust als onbewust), kan er een bijzondere werking ontstaan.
Zo wakkert bijvoorbeeld marcheren vaak moed aan en beïnvloedt daardoor de dadendrang.
Reeds bij jonge kinderen merk je een duidelijke invloed van onder andere ritme.

Zijn er, volgens jou, ritmes in de muziek die met vrouwelijkheid samenhangen?

In muziek zijn ritmen met een mild en niet opdringend karakter, zoals in bijvoorbeeld softsoul en andere romantische of in esoterische muziek, over het algemeen meer bij vrouwen in trek, maar dat is geen wet. Bij jongeren zie je sowieso andere gedragingen dan bij volwassenen.

Denk je dat er ook ritmes zijn die tot haat tegen vrouwen aanzetten? Zou je ritmes kunnen gebruiken om een vrouwvriendelijke of vrouwonvriendelijke sfeer neer te zetten?

Het gaat mij wat ver om het zo zwart-wit te stellen. Als ritmen alleen maar erg geprononceerd zijn, haken veel vrouwen af, en dat kan je vrouwonvriendelijk noemen. Dat vrouwonvriendelijke is meestal het gevolg van bepaalde andere zaken zoals de aard der teksten of menselijke gedragingen daaromheen. Vrouwen zijn taalgevoeliger en luisteren veel vaker dan mannen naar de tekst. Toch zijn het soms juist vrouwen waarbij sommige harde teksten in trek kunnen zijn.

In hoeverre werkt muziek helend?

In veel godsdiensten neemt muziek een belangrijke plaats in. Onder andere in Christelijke muziek. En in Afrikaans-Surinaamse religieën die onder de verzamelnaam Winti bekend staan. De muziek zelf is niet helend maar werkt bevorderlijk voor de ervaring van de religieuze principes op een dieper niveau.
Door muziek, met name het ritme oftewel “anu” kan in Winti een god of vooroudergeest tijdelijk bezit van een bepaald persoon nemen. Vaak versterkt muziek bij geloofszaken het vertrouwen in je eigen krachten en zo kan in sommige gevallen genezing positief worden beïnvloed. Toch moet je ook dit kunnen relativeren. De Islam, een wereldgodsdienst die intensief beoefend wordt, gebruikt weinig of geen muziek. Maar je hebt wel de interreligieuze soefibeweging (je kunt soefi én moslim zijn, soefi én christen) waarin Derwisjen door middel van hun muziek een trance opwekken die de naam heeft therapeutisch te werken.
Verder kan ook in een niet-religieuze sfeer muziek helend werken, bijvoorbeeld bij de verwerking van verdriet. Over het algemeen kan je stellen dat muziek een persoonlijke ervaring teweeg brengt bij degene die het tot zich laat komen. De muziek zelf is niet de emotie, maar de persoonlijke combinatie ervan met de mens.
muziek, ritme

Tekst: Ronald Snijders en redactie
Beeld: Anne Tjin

Geplaatst in Tijd en ritme