Menu Sluiten

Annet: ‘Maar jij hoeft ‘s nachts je benen niet te spreiden’

Van mijn ouders heb ik nauwelijks seksuele voorlichting gekregen. Mij is altijd, met name door mijn moeder, verteld dat ik me seksueel zedig moest gedragen om zo een ‘net’ meisje en later een ‘nette’ vrouw te worden. Dat zei mijn moeder weliswaar niet zo letterlijk, maar uit de verhalen over anderen werd dit me wel duidelijk. Voorlichting kreeg ik als puber door een boek met een technisch verhaal over de voortplanting dat mijn ouders me in handen duwden. Een gesprek was er niet bij. Heel veel had ik er dus niet aan. Maar door klasgenoten die openlijk over seks praatten en door boeken leerde ik er meer van. Een van de boeken was Turks fruit van Jan Wolkers. Het boek is vast niet bedoeld geweest als voorlichtingsmateriaal, maar door de onverbloemde beschrijvingen kwam je wel het een en ander te weten.
Ik kom uit de Surinaams-Creoolse cultuur, geboren en getogen in Suriname, waarin veel jonge meisjes en vrouwen ongehuwd moeder zijn. Zowel mijn vader als moeder zag dat niet als ideaal voor hun dochters en dat lieten ze wel weten. Mij leek het overigens ook verschrikkelijk om een tienermoeder te worden. Daarvoor had ik teveel ambities. De pil, de ouderwetse die bol stond van hormonen, slikte ik al jong vanwege enorme problemen met de menstruatie. Daardoor zat ik dan in een andere positie dan leeftijdsgenoten als het ging om de angst zwanger te worden.
Maagdelijkheid wordt in Suriname wel hoog aangeschreven bij met name Surinamers van Hindostaanse afkomst maar bij de creoolse groep waar ik toe behoor, is dat doorgaans niet zo´n issue. Ik heb in mijn omgeving zelfs wel eens meegemaakt dat een al wat oudere vrouw zonder partner werd aangemoedigd om maar zwanger te raken, om maar moeder te worden, ook al zat het er dik in dat er geen vaderfiguur aanwezig zou zijn bij de opvoeding.

Tja, dat woord slet, het is een negatieve verwijzing naar een bepaald type vrouw. Een slet is een vrouw of meisje dat makkelijk met jongens en mannen naar bed gaat. Zoals veel vrouwen in mijn omgeving, was ook ik ervoor beducht een slet te worden genoemd. Dit feit heeft mijn seksuele identiteit zeker gevormd en ik zal zeker seksueel ongeremder zijn geworden als de mogelijk om dit stempel opgeplakt te krijgen niet had bestaan. Het is zeker gebeurd dat ik een jongen of man leuk vond en dat er wederzijds de behoefte was aan seks maar dat ik de boot maar afhield om niet gezien te worden als iemand die ‘makkelijk te krijgen’ is.
Seksueel geremd ben ik altijd geweest en ben ik nog ten opzichte van jongens en mannen die komen uit een cultuur waar maagdelijkheid van de vrouw hoog aangeschreven staat. Wat mij opvalt bij een deel van deze jongens en mannen: ze gaan helemaal ‘los’ met meisjes uit andere culturen die deze moraal niet delen, maar als puntje bij paaltje komt trouwen ze met een maagd uit de eigen cultuur. Zou ik met zo iemand seks hebben gehad, dan zou ik me wel een slet zijn gaan voelen. Voor mij is een voorwaarde bij een vrije seksuele omgang dat de andere daar in zijn diepste wezen ook zo over denkt en er niet twee normen op nahoudt: één voor meisjes en vrouwen uit een andere cultuur en één voor die uit zijn eigen groep, voor zijn eigen zussen.
Zelf zal ik een andere vrouw niet gemakkelijk een slet noemen. Seks hoort bij de mens, is meegegeven door de natuur, met die behoefte wordt je geboren. Het zijn mensen, vaak religieuze instanties, die deze behoefte zwaar beladen maken.

Mannen die seksuele contacten hebben met verschillende vrouwen, ook wel womanizers genoemd, worden in mijn cultuur zeker niet beschouwd als vieze mannen maar als Don Juans, als mannen die in staat zijn te veroveren. Een man die daartoe in staat is, heeft aanzien, bij man en vrouw, en is zeker geen afgelikte boterham. Die kwalificatie met een zeer negatieve ondertoon kunnen vrouwen echter wel opgeplakt krijgen als ze veel seksuele partners hebben.
Die dubbele moraal die Sunny Bergman beschrijft ten aanzien van vrouwen, herken ik wel. Ik heb altijd de druk gevoeld om sexy te zijn en ik voel die, ondanks mijn leeftijd, nog steeds. De aandacht voor mijn uiterlijk is bij mij zeer beperkt. Liever lees ik een boek dan dat ik bijvoorbeeld mijn nagels ga lakken. Als ik me een keer wat optut, valt dat meestal in goede aarde en ik krijg de nodige complimenten. Dit gebeurde me kort geleden nog en om eerlijk te zijn, sta ik daar altijd dubbel tegenover. Waarom is mijn uiterlijk zo belangrijk, vraag ik me dan af? Op mijn lichaamshygiëne valt niets aan te merken maar dat is dus lang niet voldoende. Ik heb een keer meegemaakt dat een man, die heel erg onder de indruk van me was op een feest, zich bij een volgende ontmoeting zeer teleurgesteld uitliet over mijn uiterlijk want ‘ik zag er niet zo mooi uit als toen’.
De druk om er sexy uit te zien, komt jammer genoeg vaak ook van vrouwen. Kort geleden maakte ik mee dat een vrouwelijke collega, die anders zelden oog voor me heeft, me uitgebreid kwam complimenteren met feit dat ik zou zijn afgevallen.

De conclusie van Sunny dat de angst van vrouwen om voor slet te worden aangezien, gevolgen heeft voor hun beleving van seksualiteit, is voor mij, zoals ik al zei, zeker herkenbaar en ik vind het ook een issue voor vrouwen. Als jonge vrouw heeft een ervaring uit mijn directe omgeving me erg geshockeerd en die heeft zeker mijn houding in het seksuele verkeer beïnvloed: een vriendin die blijkbaar seksueel ongeremder was dan andere meisjes in onze groep, was op een gegeven mateloos populair onder de jongens in onze kring. Wat bleek naderhand: er werd onder de vrienden uitgebreid gepraat over hun seksuele ervaringen met haar en ze spoorden elkaar aan om ook eens met haar naar bed te gaan. Toen ze dat doorkreeg, voelde ze zich terecht ontzettend misbruikt.

Nee, vrouwen zijn dus nog steeds niet seksueel bevrijd. De maatschappij wil nog steeds van alles te zeggen hebben over vrouwen en seksualiteit. Mijn vader was heel uitgesproken over culturen en groepen die er allerlei geboden en verboden op seksueel gebied op na houden. Hij noemde ze oversekst. Hij bedoelde ermee dat ze overspannen omgaan met seks. Dat ze er, in tegenstelling tot anderen die zij losgeslagen noemen, de hele dag bezig zijn met seks, alles omgeven met seks, overal verleiding in zien, op een moment waarop een zogenaamde losgeslagene er totaal niet mee bezig is. Daar moet ik altijd aan denken wanneer ik piepjonge meisjes, kinderen nog maar, rond zie lopen in dikke lagen kleding om hun lichaamsvormen te verhullen.
Wat er moet gebeuren om vrouwen seksueel te bevrijden? Het is een vraag die hoog op de agenda zou moet staan en dan wereldwijd. Meisjes en jongens, vrouwen en mannen moeten in gesprek over dit onderwerp. Samen zullen ze moeten kijken hoe wij, mensen, het in dit opzicht prettiger kunnen maken voor elkaar zodat o.a. verkrachting minder een probleem wordt in de wereld. In mijn jeugd hoorde ik jongens de volgende uitspraken doen en ik hoor ze nu nog: ‘Ga je haar neuken?’ ‘Heb je haar geneukt?’ of: ‘Ze heeft een beurt nodig?’.
Hieruit spreekt zo’n machtswellust en zo’n verwrongen beeld over seks dat ik er kotsmisselijk van word. Niet iedereen in mijn omgeving is het hierover trouwens met mij eens.

Bovendien erger ik me aan het beeld van vrouwen zoals de media dat neerzetten. Het stoort me erg dat er in reclamespotjes heel vaak een stoeipoes wordt geplaatst. Wat heeft bijvoorbeeld het lichaam van een vrouw te maken met de kwaliteit van een auto? Hoort een vrouw dan ook niet tot de doelgroep voor dat product? En waarom moeten vrouwen overal en op elk moment neergezet worden met het accent op hun seksualiteit? Dit helpt vrouwen in ieder geval niet om seks prettiger te vinden.
Ook in mijn omgeving zou je de vrouwen met een partner de kost moeten geven die seks vaak ervaren als een verplichting binnen een relatie en er dus weinig plezier aan beleven. Dat is toch een verschrikkelijk gegeven? Ik herinner me nog een gesprek van ruim twintig jaar geleden tussen twee van mijn vriendinnen waarbij de een, een vrijgezelle, jaloers tegen de andere opmerkte dat die wel een man, wel een maatje had. Daarop antwoordde de getrouwde vrouw: ‘Maar jij hoeft ‘s nachts je benen niet te spreiden.’

Tekst: Annet, Heske van der Vossen en Henna Goudzand Nahar
Beeld: Anne Tjin

Geplaatst in Sletvrees bij hetero’s en homo’s